Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Morphology

Matching Lexemes

 Словарь
ԵՐԵՍ
գոյական
    1. դէմք, կերպարանք։
    2. ժանիք։
    3. (կաթի՝) սեր։
    4. (շէնքի՝) ճակատ։
    5. (գիրքի՝) էջ։
    6. (կօշիկի՝) կապիճ։
    7. (համարձակութիւն՝) յանդգնութիւն։
    8. (ձիւնի սառած պնդացած՝) եղուրջ։

Դարձուածքներ
հարթ երես
մակարդակ։

վրայի երես
մակերես։

բարձի երես
բարձերես։

երեսանց, առ երես
արտաքուստ, կեղծ։

երես առ երես
դէմ յանդիման։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 117
Новинка
ԵՐԵՍ,
⨀հին բառ ԵՐԵՍՔ
գոյական
    1. Մարդու և կենդանիների գլխի առաջակողմը, որտեղ գտնվում են աչքերը, քիթը, բերանը, այտերը. դէմք։
‣ Երեսը քօղով ծածկել էր։
‣ Երեսի վրայ մազ մօրուք դեռ չէր բուսել։
‣ Սիրուն երեսով աղջիկ։
‣ Ծաղկատար՝ չեչոտ երես։

    2. Հոգու արտայայտութիւնը երեսի վրայ։
‣ Այսօր ինչո՞ւ երեսդ թթուեցրել ես։
‣ Ուրախ՝ զուարթ երեսով նրան դիմաւորեցին։

⨀հին նշանակութիւն 3. Անձն, ամբողջ մարդը։

⨀հին նշանակութիւն 4. Աչք, տեսանելիք։

    5. Նմանութեամբ Որեւէ իրի արտաքին՝ երեւցող կողմը, մակերեւոյթ։
‣ Քարի երեսը տաշեց ու ողորկեց։
‣ Պատի երեսը ծածկված է արձանագրութիւններով։
‣ Դաշտի երեսին ցրված էին։
‣ Աշխարհիս երեսին ինձ համար օթեւան չկայ։

    6. Զգեստի դրսի կողմը։ Հակառակը՝ Աստառ։
‣ Իմ նոր շորի երեսը բրդից է, աստառը բամբակից։
‣ Այս վերարկուի աստառը երեսից լաւ է։

    7. Գործուածքի՝ կտորի լաւագոյն՝ նուրբ կողմը, որ կարելու ժամանակ դէպի դուրս են դարձնում։ Հակառակը՝ Տակ, թարս երես։
‣ Այս կտորի երեսն ու տակը այնքան նման են, որ չի կարելի զանազանել։
‣ Երեսը կարմիր է, տակը սեւ։
‣ Գորգը փռի՛ր, թարս երեսը դուրս։

    8. Թղթի՝ գրքի ևն երկու կողմերից ամեն մէկը։
‣ Յօդուածները պէտք է գրել թղթի մի երեսի վրայ։
‣ Երկու երեսն էլ գրած է։
‣ Թիթեղի մի երեսը ձիթում են, միւսը ոչ։

    9. Տպագրված կամ գրված նիւթ մի երեսի վրայ։
‣ Տասը երես դաս է տրված սովորելու։
‣ Երեք երես գրեցի, երկուս էլ մնում է։

    10. Հողի մակերեւոյթի վրայ եղած բերքը, արդիւնքը։
‣ Բաղս չեմ ծախի, բայց երեսը կարող եմ հինգ տարով տալ։
‣ Արտի երեսը գնեց։

    11. Կաթի մակերեւոյթի վրայ բարձրացած ճարպային նիւթ, սերուցք։
‣ Այս կաթի երեսը քաշած է։
‣ Նա իւր բերանի համը գիտէ, մածնի երեսն է սիրում, փլաւի տակը։

    12. Երեսքաշ, շապիկ, որ հագցնում են որոշ իրերի վրայ՝ նրանց մաքուր պահելու համար։
‣ Բարձի երեսները կեղտոտվել են, պէտք է փոխել։
‣ Անկողնի՝ աթոռների երես։

    13. Արտաքին ցոյց, երեսպաշտութիւն։
‣ Դու նրանց երեսներին մի՛ նայիր, նրանք մեզ ոխերիմ թշնամի են։
‣ Շատ ուրախացաւ, բայց երեսանց անտարբեր ձեւացաւ։

    14. Փոխաբերաբար Պատուազգացութիւն, ամօթ։
‣ Երեսին թքում են, նա էլի գնում գալիս է. այ երե՜ս։
‣ Նա շան երես ունի, դռնից դուրս անես՝ երդիքից կմտնէ։

    15. Համարձակութիւն, վստահութիւն։
‣ Երեսս չի բռնում, որ այդ բանը խնդրեմ։
‣ Նա երեսով մարդ է, համարձակ կխօսի։
‣ Նա երե՞ս ունի, որ մեզ մօտ գայ։

ածական մակբայ
    16. Մակերեւոյթի վրայ, ծանծաղ։ Հակառակը՝ Խոր։
‣ Ջուրը երես է։
‣ Հողը երես է վարած։

Նախադրութիւն
＋գաւառական նշանակութիւն 17. Պատճառով, շնորհիւ. (սովորաբար՝ վնասի, ձախորդութեան դէպքում)։
‣ Հարբեցութեան երեսից կորցրեց ամբողջ կարողութիւնը։
‣ Ո՞ւմ երեսից նա այս օրն ընկաւ, չէ՞ որ քո երեսից։

Բաղադրեալ Բայեր
Երես առնել, Երես թռչել
չէզոք բայ Իւր չափը կորցնել, պատշաճութիւնը մոռանալ, լրբանալ, լպրշանալ։
‣ Երեխային շատ որ գովես՝ երես կառնէ։
‣ Նրա երեխայքը երես են առել։
‣ Շատ է երես առել, պէտք է մի քիչ աստառ տալ. (= չափը ճանաչեցնել, զսպել)։

Երես դարձնել, Երես թեքել, Երես շուռ տալ
չէզոք բայ Անտես անել, ուշադրութիւն չդարձնել, մոռացութեան մատնել։
‣ Բարեկամներս երես են դարձրել (թեքել, շուռ տուել) ինձանից։

Երես տալ
ներգործական բայ Շատ համարձակութիւն տալ, սանձարձակ դարձնել, լրբացնել, շփացնել։
‣ Որդոցը այնքան երես տուեց, որ հիմայ ինքը նրանց ձեռքին խաղալիկ է դարձել։
‣ Երես տուած երեխաներ։
‣ Երես տուինք՝ աստառ կուզէ (ասացուած), Շատ լրբացել՝ երես է առել. պէտք է խստութիւն գործ դնել, զսպել։

Երես երեսի գալ, Երես երեսի ելնել
չէզոք բայ Դէմ առ դէմ պատահել։

Երեսը թթուեցնել
չէզոք բայ Երեսի վրայ դժգոհութիւն արտայայտել, քիթը կախել, նեղացած լինել։
‣ Էլի երեսը թթուեցրել է, տեսնես ի՛նչ անախորժութիւն է պատահել։

Երեսը խաչ հանել, Երեսին խաչ հանել
չէզոք բայ
    1. Երեսը խաչակնքել։

    2. Ասվում է մէկին՝ երբ անհեթեթ բաներ է խօսում, անիրագործելի պահանջներ դնում ևն։
‣ Հողը իմս, սերմը իմս, վարը իմս. դու միայն մտիկ տաս ու բերքի երեք քառորդն ստանա՜ս. երեսդ խաչ հանի։

Երեսի վրայ ձգել, Երեսի վրայ թողնել
ներգործական բայ Անխնամ թողնել, անհոգութեան մատնել։
‣ Մեզ երեսի վրայ ձգեց ու գնաց։
‣ Գործերը երեսի վրայ ձգել է (կամ թողել է)։

Երեսին ասել
ներգործական բայ Դէմ առ դէմ՝ ճակատ առ ճակատ ասել, չքաշվել, համարձակ ասել։
‣ Ես երեսիդ եմ ասում. արածդ վատ բան է։
‣ Բան ունիս ասելու՝ երեսիս ասա, ինչո՞ւ ես յետեւիցս բամբասում։
‣ Ես չեմ քաշվի, ուղղակի երեսին կասեմ։

Երեսից ընկնել
չէզոք բայ Աչքից ընկնել, արհամարհելի դառնալ, յարգը՝ պատիւը կորցնել։
‣ Նա հիմայ ամենքի երեսից ընկած է, է՛լ պատիւ չունի։

Երեսովը տալ
ներգործական բայ
    1. Երեսին խփել, զարնել, երեսին շպրտել։
‣ Մի բուռ հող վերցրեց, երեսովը տուեց։
‣ Մի երկու կուց ջուր երեսովը տուէք, ուշքի կգայ։

    2. Յանդիմանելու նպատակով յիշեցնել, միշտ առաջ բերել (մէկի յանցանքը, իւր արած լաւութիւնը)։
‣ Միշտ երեսովն են տալիս, որ ձրի պահում են նրան։
‣ Ամեն օր երեսովս էր տալիս, թէ քո պատճառով նեղութեան մէջ ընկանք։

Դարձուածքներ
Առ երեսս
մակբայ Երեսանց, արտաքուստ։ (Տե՛ս նշանակութիւն 3)։

Երես երես
մակբայ Դէմ առ դէմ։
‣ Երես երես խօսել։

Երեսը բաց
ածական մակբայ
    1. Երեսը չծածկած, առանց քօղի։
‣ Երեսը բաց ման է գալիս։

    2. Շատ համարձակ, վստահ։
‣ Նա շատ երեսը բաց մարդ է։

Երեսը ճերմակ, Ճերմակ երես
ածական
    1. Պարզերես, գործը աջողութեամբ գլուխ բերած, գովելի, ոչ մի պարսաւանքի արժանի բան չարած։
‣ Միշտ այդպէս երեսդ ճերմակ մնայ (կամ լինի)։
‣ Ամեն գործից ճերմակ երեսով դուրս գաս։

    2. Աւելի յաճախ՝ հեգնութեամբ, իբրեւ յանդիմանութիւն մի վատ գործի կամ անաջողութեան համար, փոխանակ ասելու երեսդ սեւ։
‣ Տեսուչն ասաց, որ ես բոլոր առարկաներից թոյլ եմ. ―Երեսդ ճերմա՜կ։
‣ Գինու շիշը ճանապարհին կոտրեցի. ―Երեսդ ճերմակ։

Երեսը թքնես՝ կասէ անձրեւ կուգայ
(ասացուած), Պատուի զգացում չունի, անամօթ է։

Երեսի ջուր
գոյական
    1. Պատուի զգացում, ամօթ, պատկառանք։
‣ Նա երեսի ջուր ունի։
‣ Երեսի ջրով մարդ է։
‣ Երեսի ջուր չունի՞ս։

    2. Հարսնութեան զարդերը։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 600
Новинка
(beta)
＋գաւառական բառ ԵՐԵՍՔ
գոյական 1. Վերմակի՝ զգեստի երեսը։

ածական 2. Ծանծաղ։
‣ Ջուրը երեսք է։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 604
Новинка
(beta)
ԵՐԵՍ
գոյական
    1. մարդու՝ կենդանիի գլուխի առաջակողմը, ուր կը գտնուին աչքերը՝ քիթը՝ բերանը՝ այտերը.

    2. դէմք, ճակատ.

    3. արտաքին կերպարանք, մակերես, մակերեւոյթ (առարկայի).

    4. էջ.

    5. կողք (գիրքի). շապիկ (բարձի՝ մաքուր պահուելիք կահ-կարասիի).

    6. սեր, սերուցք (կաթի).

    7. եղուրջ (սառած ձիւնի).

    8. (Փոխաբերական իմաստ) պատուազգացութիւն, ամօթի զգացում. օրինակ՝
‣ երեսին թքեր են՝ անձրեւ կու գայ ըսեր է, այ երե՜ս.

    9. համարձակութիւն, յանդգնութիւն. օրինակ՝
‣ երեսս չի բռներ խնդրելու.

    10. պատճառ. օրինակ՝
‣ ծուլութեան երեսէն դասարանը կրկնեց.

    11. վրայ. օրինակ՝
‣ տերեւը ջուրի երեսին կը ծփայ:

Բաղադրեալ Բայեր
Երես առնել
չէզոք բայ շփանալ.

երես տալ
ներգործական բայ շփացնել.

երեսի գալ
չէզոք բայ վիճակը բարւոքիլ՝ բարելաւուիլ.

երես դարձնել
ներգործական բայ ա) անտեսել, բ) արհամարհել.

երես ելլել
չէզոք բայ ա) յանդգնիլ, բ) ճողոպրիլ.

երես ծռել
չէզոք բայ դժգոհիլ.

երես հանել
ներգործական բայ մէջտեղ բերել, յառաջ մղել.

երես ունենալ
չէզոք բայ համարձակիլ, չամչնալ.

երես-երեսի գալ, երես-երեսի ելլել
չէզոք բայ ա) հանդիպիլ, բ) ճակատիլ.

երես-երեսի բերել, երես-երեսի հանել
ներգործական բայ դէմ-դիմաց բերել.

երես ճերմկցնել
ներգործական բայ պատիւ բերել, չամչցնել.

երեսը բռնել
չէզոք բայ համարձակիլ.

երեսը թթուեցնել
չէզոք բայ դժգոհիլ.

երեսը թքել
ներգործական բայ անարգել.

երեսը խաչ հանել
ներգործական բայ խաչակնքել.

երեսը կախել
չէզոք բայ ա) տխրիլ, բ) դժգոհիլ.

երեսը չնայիլ
ներգործական բայ արհամարհել.

երեսը պնդացնել
չէզոք բայ
    1. յամառիլ,
    2. կարծրանալ.

երեսը վար առնել
ներգործական բայ խայտառակել.

երեսը տալ
ներգործական բայ յանդիմանել.

երեսին գոյնը նետել
չէզոք բայ ա) դեղնիլ, բ) վախնալ.

երեսը կարմրիլ
չէզոք բայ ամչնալ.

երեսի վրայ գալ
չէզոք բայ երեսի վրայ պառկիլ.

երեսի վրայ ձգել
ներգործական բայ լքել.

երեսին ըսել
ներգործական բայ համարձակ խօսիլ՝ առանց բառերը ծամծմելու.

երեսին զարնել
ներգործական բայ խայտառակել.

երեսին մաղ բռնել
ներգործական բայ ա) միջնորդով խօսիլ՝ խնդրել, բ) պատրուակով համարձակիլ մէկուն մօտենալ.

երեսէ իյնալ
ներգործական բայ արհամարհուիլ.

երեսին կենալ
ներգործական բայ դիմադարձել.

երեսէ ձգել
ներգործական բայ անտեսել, արհամարհել.

երեսով խօսիլ
չէզոք բայ կեղծաւորիլ.

Դարձուածքներ
երես առ երես
դէմ-դիմաց.

առերեսս
երեսանց, սուտ.

երեսը բաց
ա) առանց քօղի, բ) համարձակ.

երեսը կախ՝ կախերես
տխուր, դժգոհ.

երեսը կակուղ
քաղցրաբարոյ.

երեսը ճերմակ՝ ճերմակերես
ա) պարզերես, բ) անբասիր, գ) գործի մէջ յաջող.

երեսը սեւ՝ սեւերես
ա) գործի մէջ ձախող, բ) ամօթով մնացած.

երեսը պատռած՝ երեսի կաշին պատռած
ա) շատ համարձակ, բ) լկտի.

երեսը գոմէշի կաշի է
անպատկառ.

գորտի երեսին թքեր են՝ ըսեր է՝ հի՛մա լուրէն ելայ
անամօթ.

մէկ երեսը մարդ՝ միւս երեսը շուն
պարագային համաձայն սիրող՝ խածնող.

երեսը ո՛չ կու լայ, ո՛չ կը խնդայ
ա) անտարբեր, բ) անզգայ.

երեսէն միւռոն կը կաթի
ա) անմեղ, բ) շնորհալի.

երեսը միւռոն չկայ
անշնորհք.

երեսը սկրթած
անամօթ.

երեսը ջուր չկայ
լիրբ.

երեսը շնորհք կայ
ա) շնորհալի, բ) պարկեշտ.

երեսէն կեանք կը կաթի
կենսունակ.

մէկ երեսիդ զարնեն՝ մի՛ւսը դարձուր
ա) մի՛ դիմադարձեր, բ) չարին դէմ մի կենար՝ անոր հետ մի՛ չափուիր.

մարդուն երեսը զարկեր են, ըսեր է՝ ա՜խ կռնակս
անտէր, անպաշտպան.

երեսին ձուածեղ եփես՝ չ՚ուտուիր
շատ տգեղ է.

երկու երեսով
երկերես։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 569
Новинка
(beta)
 Usage beta 2 citations 

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

Найти слово "ԵՐԵՍՔ" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com