Անվճար հայերէն ուղղագրիչ
Ստացի՛ր HySpell-ը հիմա
 Ձեւաբանութիւն

Արեւմտահայերէն

փորէ → փորել (բայ)
Ներկայ ժամանակ • Ստորադասական եղանակ • Երրորդ դէմք • Եզակի
Հրամայական եղանակ • Եզակի
փորէ → փոր (գոյական)
Եզակի • Բացառական հոլով
 Բառարան
փոր գոյական Որովայն * փասիանի տեսակ * փշաթեւ ձուկ:
փորել ներգործական բայ Պեղել, բրել, փոսել:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 481։


ՓՈՐԵԼ
ներգործական բայ
    1. պեղել, բրել, փոսել։
    2. բանալ։
    3. (ակօսաձեւ՝ սիւն՝ դրուագ եւայլն՝) մատնէքել։
    4. (հիմերը՝) խարխարել, քանդել։

Դարձուածքներ
հաւը ոտքերով գետինը փորել
պտեղել։

(մէկուն) փոս փորել
դաւադրել։


ՓՈՐ
գոյական
    1. որովայն։
    2. (վահանի՝) կումբ։
    3. (հացի՝) միջուկ։

Դարձուածքներ
վարի մաս փորի
գանձակ, ենթորովայն։

նաւի փոր
լցարան։

փոր տալ պատի
ցիւռկիլ։

Աղբիւր՝ Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): էջ 521
ՆՈՐ
ՓՈՐԵԼ եցի
ներգործական բայ


⨀հին բառ 3. ՓՈՐ
գոյական


⨀հին բառ 4. ՓՈՐ
գոյական Տե՛ս Կարապ։


⨀հին բառ 5. ՓՈՐ
գոյական Տե՛ս Բուռ (1), հանք։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 2280
ՆՈՐ
(beta)
＋գաւառական բառ 1. ՓՈՐ (արմատ Փորել՚ի)
գոյական
    1. Փորելը, փորուածք։
‣ Փորից այսօր կպրծնենք։
‣ Յիգու փորը լաւ չէ։

Բաղադրեալ Բայեր
Փոր անել
ներգործական բայ Փորել։

    2. Բարդութիւնների վերջում՝ փորող, փորված։
‣ Հանքափոր, խորափոր, վիմափոր …


2. ՓՈՐ փորի, (կամ փորոյ)
(փոր՚ից 1)

գոյական
⨀հին նշանակութիւն 1. Փոս ընկած տեղ, դատարկ տեղ, ծակ։

⨀հին նշանակութիւն 2. Փոս ընկած երկիր, ձոր, հովիտ, ձորագաւառ։

(Սրանից՝ Ձորոփոր, Ծոբոփոր, Կողբոփոր… յատուկ անունները)։

Մարմնի վերաբերմամբ։
    3. Իրանի միջի մեծ խոռոչը, որ պարունակում է թոքերը, լեարդը, ստամոքսը, աղիքները ևն։
‣ Գառը մորթեց, մաշկեց, փորոտիքը հանեց, փորը լցրեց բրնձով, իւղով, քիշմիշով և ուղարկեց փուռը խորովելու։
‣ Խորհուրդներդ փորումդ մնաց։

    4. Իրանի մէջ ներքին խոռոչը, ստոծանիից ներքեւ։
‣ Ի՜նչ մեծ փոր ունի։
‣ Երեխայի փորը ցաւում է, մղկտում է։

    5. Ստամոքսը։
‣ Փորը կուշտ է, տակը չոր, էլ ի՞նչ է ուզում։
‣ Այդքան ուտե՞լ կլինի, փո՞ր է թէ հոր։

    6. Աղիքները, փորոտիք։
‣ Փորը կտրտում է երբեմն, երբեմն էլ կապ է ընկնում։
‣ Երեխան այսօր փորից դուրս չէ գնացել։
‣ Փորի իւղը կէս փթից աւելի եղաւ։
‣ Փորի որդ կամ փորի ճիճու։

    7. Կնոջ արգանդ։
‣ Նրա կինը փորը աւրեց (= վիժեց)։
‣ Չնկատեցի՞ր, փորով է, շուտով կազատվի։
‣ Մօրդ փորում ի՞նչպէս ես ինը ամիս համբերել։

Սրանից՝

Բաղադրեալ Բայեր
Փորը լցնել
ներգործական բայ Յղիացնել։

Բաղադրեալ Բայեր
Փոր կշտացնել
չէզոք բայ Նիւթական օգուտ ունենալ։
‣ Այդ քո ուսումդ փոր չի կշտացնի։

Փորը քաշել
ներգործական բայ
    1. Ուտել, վայելել։
‣ Էնքան քարթոլը կպճով-մպճով փորը քաշեց։

    2. Ուրիշի գոյքը ապօրինի կերպով իւրացնել։
‣ Ընկերոջը խաբխբորեց, այնքան վաստակը մենակ փորը քաշեց։

Փորը քշել
չէզոք բայ Սաստիկ՝ ջրալի լուծել։
‣ Վերջին երկու օրը հիւանդի փորը սկսեց քշել։
‣ Փորը աղբիւրի պէս քշում է։

Փորից դուրս գնալ
չէզոք բայ Մեծ կարիքը կատարել, աղիքները դատարկել։
‣ Փոքրիկն այսօր փորից դուրս չէ գնացել։
‣ Օրը քա՞նի անգամ է երեխան փորից դուրս գնում։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 2279
ՆՈՐ
(beta)
ՈՒՏԵԼ
ներգործական բայ
    1. ուտելի նիւթը՝ սնունդը ծամել եւ կու տալ.

    2. ճաշել.

    3. սնունդ ստանալ, սնուիլ.

    4. իբրեւ սնունդ գործածել.

    5. կծոտել, խայթոտել (միջատներ).

    6. կրծելով՝ խայթելով եւ այլն փճացնել.

    7. յօշոտել, պատառ-պատառ ընել.

    8. ապրելու համար ծախսել.

    9. քիմիական կամ ֆիզիքական ներգործութեամբ վնասել. քայքայել, փճացնել, մաշեցնել, փորել.

    10. (Փոխաբերական իմաստ) անշարժ եւ շարժուն կալուածներու եկամուտով ապրիլ. օրինակ՝
‣ մեր դրամագլուխին տոկոսն է զոր կ՚ուտենք.

    11. (Փոխաբերական իմաստ) վատնել, մսխել, շռայլօրէն ծախսել.

    12. (Փոխաբերական իմաստ) կաշառք առնել՝ վերցնել.

    13. (Փոխաբերական իմաստ) ուրիշին ունեցածը իւրացնել, մէկուն բաժինը՝ հասնելիքը կտրել.

    14. (Փոխաբերական իմաստ) ուրիշին հաշուոյն ապրիլ, մակաբոյծ դառնալ.

    15. (Փոխաբերական իմաստ) տանջել, տառապեցնել, չարչարել. օրինակ՝
‣ կեանքս կերար.

    16. (Փոխաբերական իմաստ) հարուած ստանալ.

    17. անարգանք՝ վիրաւորանք կրել՝ ստանալ.

    18. (Փոխաբերական իմաստ) ներծծուիլ, համակուիլ, տոգորուիլ.

    19. (Փոխաբերական իմաստ) խօսքերուն մէկ մասը կուլ տալ՝ չըսել:

Տեսակներ
— Ամբողջ ունեցածը՝ վատնել, մսխել, փճացնել։

— Անասունի պէս՝ լափել, լափլիզել, լակռտալ, քրթել:

— Անյագաբար՝ մցռել, մռզգայլել, խժկել։

— Արածող կենդանիներու՝ ճարակել, արածիլ:

— Գազանի պէս՝ փաղաղել:

— Դանդաղ՝ ճմճմել:

— Դեղահատ՝ առնել, կլլել:

— Զառամածի պէս՝ լոմլոմել, ծամծմել։

— Զիրար՝ ծեծկուիլ, զգուըտիլ։

— Թթուն, մետաղեայ թերթը՝ փորել, մաշել:

— Կաշին՝ ծծել, ներծծել, տոգորիլ։

— Կուռ ու կուշտ՝ թշել, փորը տկռեցնել, խճողել։

— Կրծող կենդանիներու՝ կրծել:

— Մատներով՝ մատնել, մատնոռել։

— Շան, կատուի՝ լակել։

— Պաշտօնի մէջ՝ շմշկել, գողնալ, գրպանել:

Բաղադրեալ Բայեր
Ինքզինք ուտել
չէզոք բայ զայրանալ, կատղիլ։

Ծեծ ուտել
կրաւորական բայ ծեծուիլ, պատժուիլ:

Մէկուն գլուխը ուտել
ներգործական բայ
    1. ձանձրացնել.
    2. դժբախտացնել, մեռցնել:

Անձրեւ ուտել
չէզոք բայ թրջուիլ։

Աչքերովը ուտել
ներգործական բայ
    1. աչքերը մէկուն՝ բանի մը վրայ սեւեռած՝ երկար նայիլ.
    2. սաստիկ ջղայնացած ըլլալ։

Գլուխը ուտել
ներգործական բայ
    1. շատ դժուարութիւն՝ նեղութիւն տալ պահանջներ ներկայացնելով.
    2. մահուան պատճառ ըլլալ:

Եղունգներուն միսը ուտել
չէզոք բայ սաստիկ ջղայնանալ։

Ինքզինք ուտել
չէզոք բայ հոգեկան տառապանքով ինքզինք մաշեցնել։

Իրարու միսը ուտել
չէզոք բայ զիրար տանջել՝ չարչարել, իրարու դէմ կռուիլ։

Հաց ուտել (միասին)
ներգործական բայ իրարու շատ մօտիկ ըլլալ։

Ուտել-խմել
չէզոք բայ կերուխումի անձնատուր ըլլալ:

Ուտել մէկուն դրամը
ներգործական բայ ստացած դրամը կամ ապրանքին փոխարժէքը չտալ. դրամական խոստումը խաբէութեամբ չվճարել:

Դարձուածքներ
Գործերը զիրա՞ր կ՚ուտեն
գործ չկայ։

Կերած ապուրը տես
ըրած անսպասելի՝ անախորժ՝ անբնական գործը՝ վարմունքը տես։

Կերած-խմած
ածական
    1. լաւ սնունդ առած՝ առնող, լաւ գէր՝ պարարտ.
    2. միասին հաճելի օրեր անցուցած.
    3. մօտիկ, մտերիմ։

Կերած-կերած, չէ քաքած
    1. գիրուկ.
    2. կծծի, ագահ։

Կերածը ուրացող
ածական ապերախտ:

Ո՛չ կ՚ուտէ, ո՛չ կը կերցնէ
այնքան ժլատ է, որ ունեցածը իրեն կը վերապահէ:

Ո՛չ ուտես, ո՛չ խմես, անոր երեսին նայիս
(հէքեաթներու մէջ) այնքան գեղեցիկ է, որ մարդ երեսին նայելով՝ կը զմայլի, ուտել-խմելը կը մոռնայ:

Ուտես՝ միս, չուտես՝ մատաղ
երկու կրակի միջեւ, անել դրութեան մէջ ըլլալ։

Ուտող-ուտողի
շատ-շատերը կը յափշտակեն՝ կը կողոպտեն (մէկուն ունեցածը):

Ուտողը չի գիտեր, բերողը գիտէ
ուտողը՝ վայելողը չ՚անդրադառնար, թէ որքան աշխատանք՝ քրտինք թափուած է տուեալ սնունդը՝ առարկան ձեռք բերելու համար։

Նաեւ կ՚ըսուի՝ Ուտողը չի գիտեր, բրդողը գիտէ:

Ուտող-ուրացող
ածական երախտամոռ։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1923
ՆՈՐ
(beta)
ՓՈՐԵԼ
ներգործական բայ
    1. գետինը քանդելով՝ փոս բանալ.
    2. հողին՝ արտին՝ այգիին եւ այլնին մակերեւոյթը քանդել՝ բրել փափկացնելու համար. վարել, հերկել.
    3. հողը քանդելով՝ փոս՝ անցք բանալ. ծակել.
    4. հողը քանդել եւ մէկ կողմ թափել.
    5. պինդ առարկայի մէջ փոս բանալով միջուկը պարպել.
    6. ակռան՝ վէրքը եւ այլնը փորփրել. քչփորել, խառնել.
    7. մատներով՝ քիթը խառնել։

Բաղադրեալ Բայեր
Մէկուն փոս փորել
ներգործական բայ դաւադրել։


ՓՈՐ
ածական
    1. փորած, փորուած.
    2. դատարկուած.
    3. փորուածք։


ՓՈՐ
գոյական փասիան կամ փասիանի տեսակ։


ՓՈՐ
գոյական փշաթեւ ձուկ մը։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 2379
ՆՈՐ
(beta)
ՄԻՋՈՒԿ
գոյական
    1. պտուղներու մէջի մասը. կուտ.
    2. միջինը, կակուղ մասը.
    3. որեւէ բանի ներսի՝ կեդրոնական մասը. կորիզ.
    4. խօսքի մտածումի հիմնական մասը՝ իմաստը. էութիւն.
    5. կենդանական եւ բուսական բջիջի կարեւորագոյն բաղադրիչը.
    6. հիւլէի կորիզ.
    7. ծուծ, ողնածուծ։

Տեսակներ
— Անիւի՝ առեղ, միջանիւ։

— Բոյսերու ցօղունին՝ ծուծ, սոթ, սրտուկ:

— Դալար ընկոյզի՝ գուգուզ, կթուն, կթօն, կթուկ։

— Կաղամբի՝ կուրծ, պորտ:

— Կանկառի՝ սրտուկ:

— Հացի՝ փոր, հացմիջուկ։

— Հաւկիթի՝ դեղնուց, բօլ:

— Չոր ընկոյզի՝ ձնձում, երէցկին։

— Պտուղներու՝ կուտ, կորիզ։

Դարձուածքներ
միջուկի խորշ (Անգլերէն pulp chamber), կամ, ատամնախորշ
գոյական ակռային մէջտեղը գրեթէ երկարութեանը, պարապութիւն մը կամ խորշ մը, որ ակռային ջիղերը, երակները եւ ասոնք իրենց տեղերը պահող հիւսկէնները կը պարփակէ։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1520
ՆՈՐ
(beta)
ՓՈՐ
գոյական
    1. մարդու եւ կենդանիներու իրանի այն մասը,, որ կը պարունակէ թոքերը, լեարդը, ստամոքսը, աղիքները, փայծաղը եւ այլնը.

    2. իրանի մէջ ներքին խոռոչը՝ ստոծանիին վարը.

    3. ստամոքս.

    4. աղիքները, փորոտիք.

    5. իրանի արտաքին երեւոյթը՝առջեւի կողմէն՝ կուրծքէն վար.

    6. կնոջ արգանդ.

    7. որոճացող կենդանիներու քաղիրթ.

    8. (Փոխաբերական իմաստ) ծին, ծնունդ.

    9. (Փոխաբերական իմաստ) ուռուցիկ իրերու՝ անօթներու միջին մաս.

    10. (Փոխաբերական իմաստ) հացի միջուկը, փափուկ մասը.

    11. (Փոխաբերական իմաստ) մէկ անգամ ուտելու չափ կերակուր.

    12. (Փոխաբերական իմաստ) ընդհանրապէս՝ սնունդ, ապրուստ, կերակուր.

    13. (Փոխաբերական իմաստ) ծաւալ, թանձրութիւն, հաստութիւն. օրինակ՝
‣ հաստափոր հատոր:

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 2378
ՆՈՐ
(beta)

Նման բառեր
բոյրէ
բոռէ
 Գործածութիւն փորձնական 2 մէջբերում 

Գտնուած բառաձեւերու գործածութիւնը

ՆՈՐ Ուսամնասիրել փորէ բառաձեւին գործածութիւնը՝ Արեւմտահայերէն Գրուածքներու Ժողովածոյ-ին մէջ։
Փնտռել «փորէ» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Յանգարան

Բառակազմական

Ստուգաբանական

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

Վաղաշխարհաբարեան

Օտար լեզուի

Անուններու

Տեղանուններու

Բուսանուններու

Մասնագիտական

Յապաւումներու

© 2026 Նայիրի. Հայերէն բառարանը կը պարունակէ 17,718 գլխաւոր բառ։
Կայքը ունի 144 բառարան եւ 3 գիրք։
Հայերէն
Նայիրի / Nayiri.com