Անվճար հայերէն ուղղագրիչ
Ստացի՛ր HySpell-ը հիմա
 Ձեւաբանութիւն

Արեւմտահայերէն

գօտիէ → գօտի (գոյական)
Եզակի • Բացառական հոլով
 Բառարան
գօտի գոյական Մէջքի կապ, կամար * երկրագունդի կլիմայական կամ քաղաքական ազդեցութեանց շրջան:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 89։


ԳՕՏԻ
գոյական
    1. կամար, կապ, երիզ։
    2. (երկրագունտի՝) մաս, բաժանում։
    3. (լեռներու՝) շղթայ։
    4. (Երեւակի՝) մանեակ։

Դարձուածքներ
ծիրանի գօտի
ծիածան, աղեղ։

թամբի գօտի
թանգ, թամբակալ, քաշիկ։

Աստղկան գօտի
կեստ։

փամփուշտի գօտի
փամփշտակալ։

տափակ գերաններէ գօտի
պահանգ։

սուրի գօտի
թրկապ։

աբեղայի գօտի
զունար։

Աղբիւր՝ Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): էջ 93
ՆՈՐ
ԳՕՏԻ (ւոյ, տեաց կմ տւոց), տիի կմ տու
գոյական

Բաղադրեալ Բայեր
Գօտի գօտիի գալ
չէզոք բայ Իրար կպչել, գօտեմարտել, ըմբշամարտել։

Տե՛ս եւ Գօտիկ։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 503
ՆՈՐ
(beta)
ԳՕՏԻ,
ԳՕՏԻԿ
գոյական
    1. կաշիէ՝ գործուածքներէ (օրինակ՝ լահորի շալ)՝ մետաղէ պատրաստուած երիզ՝ ժապաւէն՝ կապ, որ կը կապեն մէջքին շուրջը, կամար, քամար, մէջկապ.

(Ֆրանսերէն ceinture, Թրքերէն քէմէր, Արաբերէն զննար).

    2. ցորենէ որաները՝ խոտի խուրձերը կապելու կապ՝ կեմ.

    3. ռետինէ խողովակաձեւ բոլորակ, մէջը օդով լեցուն, զոր լողալ սորվողները մէջքին կը կապեն.

    4. տափակ եւ լայն փոկ՝ թամբը կամ համետը ամրացնելու, թանգ, թամբակալ, քաշիկ, փորքաշ.

(Թրքերէն քօլան).

    5. ծիրանի գօտի՝ ծիածան, աղեղ.

    6. փակ կոր գիծ կամ երկարցուած շրջանակ, որով մոլորակները կը շրջին արեւին շուրջը.

    7. գունտի մակերեւոյթին մէկ մասը, որ կը գտնուի երկու զուգահեռ շրջանակներու միջեւ.

    8. երկրագունտի մակերեւոյթի իւրաքանչիւր բաժանմունք ըստ ջերմութեան, որ կը գտնուի հասարակածէն զուգահեռ շրջանակներուն միջեւ.

(Ֆրանսերէն zone).

    9. երկրագունտի մակերեւոյթի մէկ բաժանումը երկու միջօրէականներու միջեւ.

    10. շրջանակաձեւ ճեմելիք ապարանքներու մէջ.

    11. լեռներու շարք, շղթայ, լեռնաշղթայ.

    12. սայլի երկու առեղներու միջեւ հաստատուած փայտը, մէջկապ, կոպ.

    13. փամփուշտի՝ փամփշտակալ.

    14. տափակ գերաններու՝ պահանջ.

    15. սուրի՝ թրկապ.

    16. Երեւակի՝ մանեակ.

    17. աբեղայի՝ զունար.

(Արաբերէն զննար)։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 441
ՆՈՐ
(beta)
ՇՐՋԱՆԱԿ
գոյական
    1. (Գրաբար) շրջիլը, շրջագայութիւն.

    2. շրջելու տեղը, ճեմելիք.

    3. ինչ բանի վրայ, որ բան մը կը պտըտի. ծխնի, լիսեռ.

    4. սահման, որ կը շրջապատէ՝ կ՚ամփոփէ տարածութիւն մը. շրջան, շրջագիծ, շրջանագիծ, բոլորակ, պարուրակ, պարոյր.

    5. (Աստղ.) գօտի, ծիր, կամար.

    6. մետաղէ՝ փայտէ եւ այլն քառանկիւնի՝ ձուաձեւ կամ կլոր շինուածք՝ կազմած, որուն մէջ որեւէ բան հանգչեցնելու՝ ամրացնելու համար կամ իբրեւ զարդ՝ մէջը դրուած իրին համար. օրինակ՝
‣ նկարի շրջանալ.

    7. նոյնպիսի յարմարանք՝ շինարարական նպատակներու համար.

    8. մեքենաներու՝ գործիքներու հիմնական մասը.

    9. որեւէ գրաւոր բնագիրի՝ պատկերի շուրջը քաշուած՝ գծուած գունաւոր շրջանաձեւ գիծ.

    10. նկարի՝ բնագիրի եւ այլն շուրջը քաշուած՝ գծուած սեւ ժապաւէն կամ սեւ գիծ՝ իբրեւ սուգի նշան.

    11. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ բանի սահմանները՝ ծաւալը, ծրագրուած գործունէութեան սահման, գործունէութեան գաւառ.

    12. (Փոխաբերական իմաստ) վարմունքի՝ գործունէութեան եւ այլն պայմանական կամ հանրային կարծիքին կողմէ ընդունուած սահմանափակումներ.

    13. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ կարգի կապերով իրարու կապուած մարդոց խումբ. շրջան, շրջապատ, միջավայր.

    14. մետաղէ՝ փայտէ՝ կերպընկալ նիւթէ եւ այլն շրջանաձեւ գօտի՝ խոշոր օղակ (իբրեւ խաղալիկ՝ ամրացման միջոց եւ այլն)։

Հոմանիշ՝ ծիր, ոլորտ։

Տեսակներ
— Անիւի (արտաքին)՝ դօղ, մարն։

— Անիւի (ներքին) փայտեայ՝ հեց, հեւանք:

— Գծագրութեան՝ շրջագիծ:

— Երիզով՝ երիզազարդ, զարդերիզ, շրջեզր:

— Միտքի՝ տարողութիւն, մտահորիզոն։

— Յոռի՝ սխալ պատճառաբանութիւն:

— Սիւնի՝ խոզ:

— Սուրբի մը գլխուն՝ լուսապսակ:

— Տակառի՝ գօտի, օղկապ։

— Տեղի, անձի՝ շրջապատ, միջավայր։

— Տեսողութեան՝ հորիզոն:

— Քաղաքի՝ թաղ, թաղամաս:

Բաղադրեալ Բայեր
— Անիւին երկաթէ շրջանակ անցընել՝ մարնել։

— Պատկերի մը շրջանակ անցընել՝ շրջանակել։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1819
ՆՈՐ
(beta)
ՏԱԲԱՏԱԿԱԼ
գոյական ուսերէն անցնող եւ տաբատը բռնող կապ. տաբատաձիգ, տաբատափոկ, ձգափոկ:

Տեսակներ
— Մէջքի՝ գօտի։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 2243
ՆՈՐ
(beta)
ՆՈՐ Ուսամնասիրել գօտիէ բառաձեւին գործածութիւնը՝ Արեւմտահայերէն Գրուածքներու Ժողովածոյ-ին մէջ։
Փնտռել «գօտիէ» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Յանգարան

Բառակազմական

Ստուգաբանական

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

Վաղաշխարհաբարեան

Օտար լեզուի

Անուններու

Տեղանուններու

Բուսանուններու

Մասնագիտական

Յապաւումներու

© 2026 Նայիրի. Հայերէն բառարանը կը պարունակէ 17,718 գլխաւոր բառ։
Կայքը ունի 144 բառարան եւ 3 գիրք։
Հայերէն
Նայիրի / Nayiri.com