Հայերէն բառարան - ՈՐ

Անվճար հայերէն ուղղագրիչ

Ստացի՛ր HySpell-ը հիմա

Nayiri

Հայերէն Հայ | Հայ-Անգլերէն Հայ-Անգ | Անգլերէն-Հայ Անգ-Հայ | Հայ-Ֆրանսերէն Հայ-Ֆրա | Ֆրանսերէն-Հայ Ֆրա-Հայ

Ձեւաբանութիւն

Արեւմտահայերէն

ՈՐ → որ (շաղկապ)

ՈՐ → որ (մակբայ)

որ → կտոր (դերանուն)
որ → որ (դերանուն)
որ → որ (մակբայ)
որ → որ (շաղկապ)
որ → որ (սահմանիչ)

Գտնուած Բառոյթներ

որոնց

որ

որ

ո՛ր, ո՞ր, որ

Բառարան

որ դերանուն Յարաբերութիւն ստեղծող բառ:

որ շաղկապ Թէ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 364։

ԿՏՈՐ

գոյական մաս, հատ, բաժին, հատուած։

Դարձուածքներ

մնացած կտոր

բեկոր, փշուր, նշխար, մնացորդ։

հացի կտոր

պատառ, բրդուճ. շերտ։

հացի լման կտոր

քուրչի կտոր

ոստայնանկուած կտոր

Տե՛ս կտաւ։

հողի կտոր

հողակոշտ, կոշկոռ, բունծ։

քարի մեծ կտոր

հալած ոսկիի՝ արծաթի կտոր

գուղձ, քծուար, ձոյլ։

ընտիր կտոր

հատընտիր։

գրական կտոր

երկ, գործ, գրուածք։

թատերական կտոր

խաղ, թատերախաղ։

երաժշտական կտոր

հատուած։

արժեթուղթերու՝ մնացորդ կերպասներու կտոր

հագուստի անթատակի եռանկիւն կտոր

խշտեկ, անթոց։

մանր կտոր

փայտի խոշոր կտոր

սառի կտոր

սառնակոյտ։

ամբողջին մէկ կտորը

կոտորակ։

կտոր մը հող

հողամաս, արտ, ագարակ, կալուած։

կտոր կտոր

մաս առ մաս։

կտոր կտոր ընել

փշրել, ջարդել. յօշոտել, բզքտել. բաժնել։

(սիրտը) կտոր կտոր ընել

բզիկ բզիկ ընել, մորմոքել։

փայտի կտորի պէս

անզգայ, անտարբեր, ապուշ։

մեղրի ամբողջ կտոր

ծաղ, մաղ, մեղրախորիսխ։

օճառի կտոր

օճառի մնացորդ կտոր

ձուլածոյ կտոր

զանգուած։

կտոր կտոր ըլլալ

ճգնիլ, նկրտիլ, ճղակոտոր ըլլալ։

կերպասի ծալածոյ ամբողջ կտոր

մէկ կտորով

միակտուր, միաձոյլ, միապաղաղ։

փոխանակող կտոր

պահեստի, փոխնորդ։

պանիրի կտոր

մաճառակ։

սառի՝ աղի խոշոր կտոր

շառաղիղ։

Աղբիւր՝ Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): էջ 253

ՆՈՐ

ՅԱՐԱԲԵՐԱԿԱՆ

ածական
1. Իրար հետ յարաբերութիւն՝ կապ ունեցող։

‣ Ապրանքի քանակութիւնն ու գինը յարաբերական են։

2. Իրար հետ յարնչութիւն ունեցող, որի գաղափարը կապվում է մի այլ գաղափարի հետ։

‣ Հայր և որդի յարաբերական բառեր են, որովհետեւ հայր բառը ծնեցնում է մեր մէջ որդի գաղափարը և ընդհակառակը։

3. Համեմատական, բաղդատական։ Հակառակը՝ Բացարձակ։

4. (Քերականական) Բառ, որ կապում է երկրորդական նախադասութիւնը գլխաւորի հետ և որին գլխաւորի մէջ համապատասխանում է մի ցուցական բառ։

Դարձուածքներ

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1543

ՆՈՐ

(beta)

ՈՐ (վօր, ＋ վօր կամ ＋ օր) (զոր, որոյ, որում, յորմէ, որով, որք, զորս, որոց), որի, որին, որից, որով, որում, որոնք, որոնց, որոնցից, որոնցով, որոնցում

յարաբերական դերանուն
1. (Իբրեւ գոյական) Կապում է երկրորդական նախադասութիւնը գլխաւոր նախադասութեան մի բառի (ցուցական դերանուան կամ գոյականի՝ յարաբերեալի) հետ՝ իբրեւ նրա որոշիչը. այս դէպքում դրվում է յարաբերեալի թուով, իսկ այն հոլովով՝ ինչ որ պահանջում է իւր պաշտօնը երկրորդական նախադասութեան մէջ։

‣ Ահա՛ նա (կամ այն մարդը, կամ մի մարդ), որ ուզում է քեզ տեսնել, (ահա՛ քեզ տեսնել ուզող մարդը), որին ուզում էիր տեսնել, որին սպասում էինք, որից կախված է այդ գործը։
‣ Ահա նրանք, (կամ այն մարդիկ կամ մարդիկ), որոնք (կամ որ) ուզում են քեզ տեսնել (ահա՛ քեզ տեսնել ուզող մարդիկ), որոնց ուզում էիր տեսնել։
‣ Գնեցի՞ր այն գիրքը, որ (կամ որը) խնդրել էի գնել։
‣ Գնեցի՞ր այն գրքերը, որ (կամ որոնք) խնդրել էի, կամ որոնց մասին գրել էի։
‣ Ընտրեցէ՛ք որը ուզում էք, (ընտրեցէք այն՝ որ)։
‣ Որին ուզում ես՝ տուր (նրան տուր)։
‣ Որից ուզում ես խնդրիր (խնդրիր այն մարդուց, որ ուզում ես)։

Իբրեւ շաղկապ
2. Կապում է երկրորդական նախադասութիւնը գլխաւոր նախադասութեան ասացուածի (բայի) հետ իբրեւ նրա լրացուցիչը. թէ՛, իբր թէ։

Իբրեւ ածական
3. Իբրեւ որոշիչ դրվում է իւր յարաբերեալի առաջ, երբ սա գլխաւոր նախադասութիւնից փոխադրվում է երկրորդականի մէջ։

(Համեմատել Ներքեւ 11 նշանակութեան)։

Իբրեւ շաղկապ
4. Այս (3) դէպքում յաճախ կրկնվում է գոյականից յետոյ անփոփոխ ձեւով, իբրեւ մի հաստատական կամ ենթադրական շաղկապ։

‣ Ո՛ր տունը որ մեծ էր՝ այն վարձեցի։
‣ Ո՛ր աշակերտին որ հարցնում եմ՝ թող նա պատասխանէ։
‣ Ընտրենք՝ որը որ լաւն է։
‣ Որոնք որ ուշ եկան՝ զրկվեցին։

5. Նոյնպիսի գործածութիւն ունի նաեւ անորոշ դերանուններից և յարաբերական մակբայներից յետոյ։

‣ Միեւնոյն է՝ ով որ լինի։
‣ Ինչ էլ որ լինի՝ ես իմ խօսքից չեմ հրաժարվի։
‣ Ում որ ուզում ես տուր։
‣ Ինչպէս որ ասաց։
‣ Որտեղ որ էիր։
‣ Որտեղից որ եկար։
‣ «Ուր որ երթաս, ուր որ լինիս»։
‣ «Երբ որ բացվին դռներն յուսոյ»։
‣ Վաղուց է որ նամակ չեմ գրել։
‣ Հէնց որ ներս մտաւ։
‣ Այն րոպէին որ տեսայ ևն։

6. (Իբրեւ գոյական կամ ածական) Գործ է ածվում իբրեւ հարցական բառ, գոյականաբար կամ ածականաբար։

մակբայ
7. Երբ, երբ որ։

‣ Ես որ ասում եմ մի բան գիտեմ։
‣ Դու որ յօժար ես, մենք ի՞նչ կարող ենք ասել։
‣ Որ այդպէս է՝ գնանք։

շաղկապ
8. Եթէ։

‣ Դուք որ ասէիք՝ կհամաձայնէր։
‣ Որ իմանաս ինչ եմ առե՜լ։
‣ Որ գիտենայինք՝ մենք էլ կառնէինք։

9. Որպէսզի։

‣ Նազ է անում, որ շատ խնդրենք։
‣ Այնպէս բաժանեցէք, որ բոլորին էլ հասնի։
‣ Վեր կացաւ որ գնայ։

Դարձուածքներ

Ուր որ է, Որտեղ որ է

մակբայ Իսկոյն, շուտով։

‣ Տանից դուրս եկաւ կարճ ժամանակով, ուր որ է (կամ որտեղ որ է) կգայ։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1727

ՆՈՐ

(beta)

ԿՏՈՐ (Կոտոր՚ից)

գոյական մակբայ

Բաղադրեալ Բայեր

Կտոր-կտոր գալ

չէզոք բայ Նազանքներով, կոտրտվելով։

‣ Կտոր-կտոր ման է գալիս։
‣ Ի՞նչ ես կտոր-կտոր գալիս։

Կտոր-բրդուճ գալ, Կտոր-բրդուճ լինել

չէզոք բայ Տե՛ս Կտոր-կտոր գալ։

Դարձուածքներ

Կտոր-կտոր

մակբայ Կտորներով, մաս-մաս։

‣ Ձմերուկը կտոր-կտոր բաժանեց։
‣ Միսը կտոր-կտոր արաւ։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1131

ՆՈՐ

(beta)

ՈՐ

կը գործածուի զանազան իմաստներով եւ իբր մասունք բանի-յարաբերական դերանուն, շաղկապ եւ եղանակաւորիչ բառ:

ՈՐ

յար դեր.
1. կը կապէ երկրորդական նախադասութիւնը գլխաւոր նախադասութեան մէկ բառին (ցուց. դերանունին կամ գոյականին՝ յարաբերեալ), ան, ով որ նշ. (այս պարագային՝ պարտաւոր է առնել իր յարաբերեալին թիւը. իսկ հոլովով՝ ինչ որ կը պահանջէ իր դիրքը՝ պաշտօնը երկրորդական նախադասութեան մէջ). օրինակ՝

‣ մեզի այցի եկող անձը, զոր կողոպտեցին ավազակները.

2. կը կապէ երկրորդական նախադասութիւնը գլխաւոր նախադասութեան ըսածին (բային) իբրեւ անոր լրացուցիչը՝ թէ, իբր թէ նշ. օրինակ՝

‣ կը կարծէ, որ կորսնցուցածը գտած՝ է.

3. ո՞վ, ի՞նչ, որ մէկը (իբրեւ հարցական դեր.).

4. ա՞յս թէ այն, մէ՞կը թէ միւսը (ընտրութեան հարց):

ՈՐ

շաղկապ
1. որպէսզի (երկրորդական նպատակային նախադասութիւնը կը կապէ գլխաւոր նախադասութեան). օրինակ՝

‣ եկած եմ, որ քնանամ.

    2. երբ (ժամանակ).

    3. քանի որ (հիմք եւ պատճառ).

    4. եթէ (պայմանական).

    5. չափ, որակ, աստիճան:

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1879

ՆՈՐ

(beta)

ԿՏՈՐ

գոյական
1. կոտրած կամ կտրուած բանի մը մէկ մասը, բեկոր, փշուր, նշխար, մնացորդ.

Տեսակներ

— հացի կտոր՝ պատառ, բրդուճ, շերտ.

— հացի լման՝ նկանակ.

— քուրջի (քուրչի)՝ փերթ.

— ոստայնանկուած՝ կտաւ.

— հողի՝ հողակոշտ, կոշկոռ, գուղձ, բունծ.

— քարի մեծ՝ լունտ.

— հալած ոսկիի՝ արծաթի՝ ձոյլ, քծուար.

— արժեթուղթերու՝ ստացագրի՝ մնացորդ.

— կերպասներու՝ կտրօն.

— հագուստի անութի տակի եռանկիւն՝ խշտեկ, անթոց.

— մանր՝ փշուր.

— փայտի խոշոր՝ կոճղ.

— սառի՝ սառնակոյտ, սառցակոյտ.

— ամբողջին մէկ կտորը՝ կոտորակ.

— կտոր մը հող՝ հողամաս, հողաշերտ.

— մեղրի ամբողջ՝ ծաղ, մաղ, մեղրախորիսխ, խորիսխ.

— օճառի լման՝ լոհ.

— օճառի պզտիկ՝ քռթիկ.

— ձուլածոյ՝ զանգուած.

— կերպասի ծալածոյ ամբողջ՝ պուրակ.

— մէկ կտորով՝ միակտուր, միաձոյլ, միապաղաղ.

— փոխանակող՝ փոխնորդ, պահեստի.

— պանիրի՝ մաճառակ.

— սառի՝ սառոյցի՝ աղի խոշոր՝ շառաղիղ.

2. պատռած հագուստի վրայ կտրուած լաթ, կարկտան.

3. գրական՝ երաժշտական՝ թատերական ստեղծագործութիւններէն առանձնացուած մաս, հատուած, բաժին.

Յարակից Բառեր

— դրական կտոր՝ երկ, գործ, գրուածք.

— ընտիր կտորներու հաւաքածոյ՝ հատընտիր.

— թատերական կտոր՝ թատերախաղ:

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1076

ՆՈՐ

(beta)

գոյական
    1. ինչ որ կը մնայ. բաժնելէ՝ չօգտագործելէ ետք մնացածը.
    2. կերակուրի աւելցուք.
    3. հաստատուն հեղանիւթ՝ որ կը մնայ մեքենական գործողութենէ ետք. աւելցուկ, տակուք, թափուք, խեշերանք.
    4. բեկոր, նշխար, խլեակ.
    5. թուաբանական բաժանումի ատեն՝ բաժանելի գումարէն փոքր թիւ, որ չի բաժնուիր բաժանորդին մէջ.
    6. նոյն գործողութեան մէջ՝ բաժանումի արդիւնք եղող թիւը՝ քանակը.
    7. որեւէ բանի վերջին՝ ծայրի՝ ծայրային մասը.
    8. որեւէ հաւաքականութեան (ցեղ, ժողովուրդ, ընտանիք եւ այլն) վերապրող՝ մնացած ներկայացուցիչները.
    9. ագդեցութեան հետքեր՝ փոխանցումներ.
    10. նշան։

Տեսակներ

— Ամպի՝ պուրակ, ծուէն։

— Այրուած նիւթի՝ մնձուր, կծառ, մոծիր։

— Բուրդի՝ քուլայ:

— Գործուածքի՝ հագուստի՝ ծուէն:

— Ընդեղէնի՝ հացաբոյսի՝ կուտ, կտիկ։

— Լաւաշի՝ ճոթ։

— Հացահատիկի՝ տակումակ:

— Հացահատիկի՝ ընդեղէնի՝ դիրտ, մրուր, հատ։

— Հացի՝ 1. բեկոր, կտոր. 2. պատառ, բրդուճ:

— Հեղուկի եւ հեղուկային նիւթերու՝ դիրտ, մրուր։

— Հիւանդութեան մը՝ հետք, շոշորթ։

— Յարդի՝ մղեղ։

— Ուտելիքի եւ կերի՝ կռճօն, աւելցուք։

— Քաղուած խոտի՝ խզօն:

— Օճառի՝ քռթիկ:

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1532

ՆՈՐ

(beta)

Նման բառեր

ոռ
օր

Գործածութիւն փորձնական 31,883 մէջբերում

Գտնուած բառաձեւերու գործածութիւնը

Գտնուած բառոյթներու գործածութիւնը

Արդիւնքները տեսնելու համար, բռնել հեռախօսը հորիզոնական դիրքով կամ / եւ մասշտաբը (zoom-ը) նուազեցնել

ՆՈՐ Ուսամնասիրել ՈՐ բառոյթին կամ ՈՐ բառաձեւին գործածութիւնը՝ Արեւմտահայերէն Գրուածքներու Ժողովածոյ-ին մէջ։

Փնտռել «ՈՐ» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Յանգարան

(1976) ՆՈՐ Հայոց լեզվի հանգաբառարան

Բառակազմական

(2014) Դպրոցական բառակազմական բառարան

Ստուգաբանական

(2010) Հայերեն ստուգաբանական բառարան
(2010) Հին հայերենի վերջածանցների ծագումը - [Հայերեն ստուգաբանական բառարան]
(2004) Հայերէն ստուգաբանական առձեռն բառարան
(1995) Մեր արմատները նոր լոյսի տակ
(1926) Հայերէն արմատական բառարան

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

(2009) Միջին հայերենի բառարան

Վաղաշխարհաբարեան

(2014) Նորահայտ բառեր վաղաշխարհաբարյան աղբյուրներում

Օտար լեզուի

Անուններու

(2010) Հայոց ազգանունների բառարան
(2005) ՆՈՐ Ծածկանուններ (հայերեն և հայատառ) հայոց պարբերական մամուլում և գրականության մեջ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) ՆՈՐ Ծածկանուններ ձեռագիր և խմորատիպ մամուլում (Հայերեն և հայատառ) - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) ՆՈՐ Հեղինակներ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(1973) ՆՈՐ Կենսագրական բառարան (հայ մշակույթի գործիչներ)
(1968) Արական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1968) Իգական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1942) Հայոց անձնանունների բառարան

Տեղանուններու

(2011) Տարածված աշխարհագրական տեղանունների ցանկ - [Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան]
(1986) Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան

Բուսանուններու

Մասնագիտական

(2015) Հայկական խոհանոցի բառարան
(2013) ՆՈՐ Ֆիզիոլոգիական տերմինների հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն բառարան-տեղեկատու
(1987) Հայերենագիտական բառարան
(1979) Տէրունի տօներ - [Ծիսական Բառարան]
(1979) Եկեղեցական իրեղէններ եւ նիւթական առարկաներ - [Ծիսական Բառարան]
(1975) Լեզվաբանական բառարան

Յապաւումներու

(2021) ՆՈՐ Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Զ պրակ]
(2020) ՆՈՐ Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Ե պրակ]
(2007) Հայերենում գործածվող տառային հապավումների բառարան
(1996) Հապավումներ - [Նոր բառերի բացատրական բառարան]