Vérificateur d'orthographe arménien
téléchargez HySpell maintenant
 Morphology

Matching Word Forms

անէ → անել (verb)
անէ → անէ

Matching Lexemes

 Dictionnaire
է գոյական Աստուած, գերագոյն էակը:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 128։


ԱՆԵԼ
ածական, գոյական
    1. (փողոց՝) անելանելի։
    2. (խնդիր՝) անլուծելի։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 20
Nouveau!
⨀հին բառ ԱՆԷ (ի, ից)
գոյական Ոչ է, ոչ էակ, չգոյ, չեղած, ոչինչ, գոյութիւն չունեցող, անգայ։

Բաղադրեալ Բայեր
⨀հին բառ Յանէից ստեղծել
ներգործական բայ Չեղած տեղից՝ ի չգոյէ ստեղծել։

Դարձուածքներ
⨀հին բառ Էք և անէք
յոգնակի գոյական Գոյութիւն ունեցողներ և գոյութիւն չունեցողներ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 138
Nouveau!
(beta)
1. ԱՆԵԼ արի, արաւ, կամ արեցի, արեց, արա՛, արէ՛ք, արել եմ, արած. անում եմ, էի, մի՛ աներ կամ մի՛ անի, անող, անելու
(գրաբար առնել, արարի, միջին հայերէն այնել, որից էնել եւ անել)

ներգործական բայ
    1. Աշխատանք կատարել, գործով զբաղված լինել։
‣ Ինչ որ կարող եմ՝ անում եմ։
‣ Նա պարապ նստած չէ. միշտ մի բան անում է։

    2. Ոյժը գործադրել մի բանի, պարապել մի բանով։
‣ Ի՞նչ էք անում ամբողջ օրը։
‣ Հինգ տարի ուսուցչութիւն արեց։

    3. Ձեւակերպել, յարմարեցնել, սարքել։
‣ Քարը բարձ են անում, չոր գետինը՝ անկողին։
‣ Այնպէս կանեմ, որ երկուսդ էլ գոհ մնաք։

    4. Օգտագործել, պիտանի դարձնել։
‣ Այս դէպքը մատի փաթաթան արաւ իւր համար։

    5. Վերածել, դարձնել, շինել։
‣ «Երկու ծըծիդ մէջ տեղը բաղչա ու բաղ ես արել»։
‣ Ինձ խաղք ու խայտառակ արիր։
‣ Մաթ անել (Տե՛ս Մաթ)։
‣ Մարս անել։ (Տե՛ս Մարս)։

    6. Գումար՝ ամբողջութիւն կազմել։
‣ Երկու անգամ երկու անում է չորս։
‣ Հաշուի՛ր թէ բոլոր պարտքս ո՛րքան է անում։
‣ Տասն ու քսան անում է երեսուն։

    7. Դեր կատարել, իրանից ձեւացնել։
‣ Գլխիս աղայութիւն է անում։
‣ Ձեր մէջ ո՞վ կարող է դերասանութիւն անել։

    8. Օգնել, նպաստել։
‣ Ձեզ համար կանեմ, ինչ որ ձեռքիցս գալիս է։

    9. Վնասել, վտանգաւոր լինել։
‣ Ի՞նչ պիտի անես ինձ։
‣ Նա քեզ ոչինչ չի կարող անել։

    10. Կատարել, իրագործել։
‣ Ինչ որ ասացի արի՞ր. —Բոլորն արի։
‣ Ամբողջ օրն արածդ ա՞յս է։

＋գաւառական նշանակութիւն 11. Բնական պէտքերը կատարել։
‣ Հիւանդը էլի տակն արել է (անկողինը կեղտոտել է)։
‣ Երեխան վրան արել է, փոխի՛ր (շորերը կեղտոտել է)։

Բաղադրեալ Բայեր
＋գաւառական բառ Ճուլ անել կամ, ＋գաւառական բառ Ճուլիկ անել
չէզոք բայ (մանկական) միզել։

＋գաւառական բառ Ա-ա՛ անել, ＋գաւառական բառ Քխօ անել
չէզոք բայ (մանկական) Փորից դուրս գնալ։

    12. Գործ է ածվում դիմազուրկ ձեւով, եղանակը կամ մթնոլորտային տեղումները նշանակելու համար։
‣ Այս օրերս սաստիկ տօթ է անում։
‣ Գիշերներն արդէն ցուրտ է անում։
‣ Երեկ այնտեղ կարկուտ արաւ։
‣ «Թօն կէնէ, թաթաւ կէնէ, Գարի հացը բօլ կէնէ» (մանկական երգ)։

    13. Բայարմատների կամ նրանց նման նշանակութիւն ունեցող բառերի հետ գործածվելով կազմում է բազմաթիւ բաղադրական բայեր (ինչպէս գրաբարում առնել՚ը)։

Օրինակ՝

Բաղադրեալ Բայեր
բան անել
չէզոք բայ բանել, աշխատել, ծառայել։

բաց անել
ներգործական բայ բանալ։

թաց անել
ներգործական բայ թանալ, թրջել։

զոհ անել
ներգործական բայ զոհել։

ճաշ անել, ընթրիք անել
ներգործական և չէզոք բայ ճաշել, ընթրել։

լուացք անել
ներգործական բայ լուանալ։

խաղ անել
ներգործական և չէզոք բայ խաղալ։

վարուցանք անել
ներգործական բայ վարել ու ցանել։

լացուկոծ անել
չէզոք բայ լալ և կոծել։

պաչ անել
ներգործական բայ պագնել։

ծիծաղ անել
չէզոք բայ ծիծաղել, ծիծաղկոտ կերպարանք ցոյց տալ։

հաշիւ անել
չէզոք բայ հաշուել։

միտք անել
չէզոք բայ մտածել։

վաստակ անել
ներգործական բայ վաստակել։

վնաս անել
չէզոք բայ վնասվել։

քաղ անել
ներգործական բայ քաղել։

քաղհան անել, քաղհանք անել
ներգործական բայ քաղհանել, քաղել-հանել։

ևն։

    14. Նոյնպէս գործածվելով օտարազգի բառերի հետ՝ կազմում է նրանցից բայեր.

Բաղադրեալ Բայեր
րէզիւմէ անել
ներգործական բայ ամփոփել խօսուածները։

լիկվիդացիա անել
ներգործական բայ մի գործ՝ հաշիւ… մաքրել, յարդարել, վերջացնել։

վիզիտ անել
ներգործական բայ այցելել։

＋գաւառական բառ տանցովատ անել
չէզոք բայ պարել։

＋գաւառական բառ կորմիտ անել
չէզոք բայ կառքի ձիերը կերակրել։

＋գաւառական բառ մուննաթ անել
չէզոք բայ թախանձել. արած լաւութիւնը երեսովը տալ։

＋գաւառական բառ ղալաթ անել
չէզոք բայ սխալվել։

ևն։

    15. Իբրեւ օժանդակ բայ գործ է ածվում բազմաթիւ դարձուածքներում. զանազան մասնբանիների և հոլովների հետ, որոնք և պայմանաւորում են նրա նշանակութիւնը։

Բաղադրեալ Բայեր
Բարութիւն անել կամ, Լաւութիւն անել
չէզոք բայ բարիք գործել։

չարութիւն անել
չէզոք բայ չարիք գործել, անկարգ, անհանգիստ լինել։

յիմարութիւն անել
չէզոք բայ յիմարի գործ կատարել։

առաջարկութիւն անել
չէզոք բայ մի բան առաջարկել, մէկի ձեռքը խնդրել։

խօսք անել
չէզոք բայ պայմանաւորվել։

խօսքը մէկ անել
չէզոք բայ իրար մէջ համաձայնութեան գալ։

բան ու գործ անել
չէզոք բայ զբաղմունքի գլխաւոր առարկայ դարձնել, շարունակ մի բանով զբաղվել։

բանի գործի անել
ներգործական բայ մի գործի վրայ կանգնեցնել, գործ՝ աշխատանք գտնել մէկի համար։

բանից գործից անել
ներգործական բայ գործը՝ աշխատանքը խանգարել, չթողնել պարապել։

երես անել
ներգործական բայ իբրեւ երաշխաւոր ներկայացնել։

կռնակ անել
չէզոք բայ քամակով դառնալ դէպի մէկը։

քիթ անել
չէզոք բայ դէմքի վրայ տհաճութիւն արտայայտել, խռովել։

հոգուն մեղք անել
չէզոք բայ խղճի հակառակ բան գործել, մեղանչել։

մտիկ անել
չէզոք բայ լսել. ուշադիր լինել։

աչքով անել, գլխով անել
չէզոք բայ աչքով, գլխով նշան տալ։

կամքովն անել, խօսքովն անել
չէզոք բայ մէկի կամքի կամ խօսքի համաձայն գործել։

տուն ու տեղ անել մէկին
չէզոք բայ տուն տեղ սարքել՝ յարդարել մէկի համար։

շնորհ անել
չէզոք բայ գթութիւն ցոյց տալ. բարեհաճ լինել։

մօտ անել
ներգործական բայ հաւաքել, միացնել։

դուրս անել
ներգործական բայ վռնտել, քշել, հեռացնել։

ներս անել
ներգործական բայ ներս հաւաքել։

մէջ անել
ներգործական բայ մէջ առնել, շրջապատել։

շուտ անել
չէզոք բայ շտապել, փութալ։

տակով անել
ներգործական բայ թաքցնել, գաղել։

տակն ու վրայ անել կամ, վեր ու վայր անել
ներգործական բայ խառնել, կործանել։

Չեմ ու չում անել
չէզոք բայ չկամեցող ձեւանալ, ձեւի համար մերժել, կոտրտվել։

ախ ու վախ անել
չէզոք բայ հառաչել, ափսոսալ։

օխայ անել
չէզոք բայ խնդակցութիւն՝ ուրախութիւն արտայայտել։

տեղ անել
չէզոք բայ անկողին ձգել քնելու համար։

աչքով անել, աչքով ունքով անել
չէզոք բայ աչքի շարժումով նշան տալ, նշանացի մի բան հասկացնել։

Դարձուածքներ
Ի՞նչ անեմ, Ես ի՞նչ անեմ
Ինձ չի վերաբերում, իմ ի՞նչ գործս է։
‣ Ի՞նչ անեմ թէ հիւանդ է։
‣ Նրանք իրար միս են ուտում, ես ի՞նչ անեմ։

Լաւ եմ անում
Կամակոր մարդու արտայայտութիւն, երբ նրան մեղադրում են մի վատ գործի մէջ։
‣ Ինչո՞ւ ես եղբօրդ ծեծում, մեղքը չէ՞. ―Լաւ եմ անում։

Ինչ արաւ չարաւ
Ամեն տեսակ հնարների դիմեց (մինչեւ որ)։
‣ Ինչ արաւ չարաւ՝ մի տոմսակ ճարեց այդ ներկայացման համար։
‣ Ինչ արի չարի՝ չկարողացայ ուզածդ գտնել։

Ի՞նչ անեմ, ի՞նչ չանեմ
Ինքն իրան խորհրդածելու ձեւ, ի՞նչ հնարի դիմեմ, ի՞նչ անեմ։

Տե՛ս եւ Առնել (1)։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 132
Nouveau!
(beta)
2. ԱՆԵԼ,
ԱՆԵԼԱԿԱՆ,
ԱՆԵԼԱՆԵԼԻ
ածական
    1. Որ տեղից ելք՝ դուրս գալու հնարք չկայ։
‣ Անել բաւիղ՝ գուբ՝ բանտ։

    2. Փոխաբերաբար Դժուարին, անհարթելի։
‣ Անելանելի դրութիւն։

    3. Որի վրայ ելնել՝ բարձրանալ չի կարելի, դժուարակոխ, անմատչելի։
‣ Անելական լեռներ։

⨀հին նշանակութիւն 4. Որ չի ելնում, չի դուրս գալիս, չի ջնջվում։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 133
Nouveau!
(beta)
ԱՆԷ
ածական գոյական
    1. գոյութիւն չունեցող, անգոյ.
    2. ոչնչութիւն.
    3. ոչինչ։

Հակառակը՝ է, որ էն (ան որ գոյութիւն ունի, Աստուած)։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 102
Nouveau!
(beta)
ԱՆԵԼ,
ԱՆԵԼԱՆԵԼԻ
գոյական ածական
    1. ուրկէ ելլել դժուար է.
    2. մէջէն չելլելիք բան.
    3. դժուարալոյծ.
    4. արեւելահայերէն՝ ընել։

Հակառակը՝ դիւրին։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 98
Nouveau!
(beta)
ՃԱՄԲԱՅ
գոյական
    1. քալելու տեղ, անցնելու տեղ. անցք, շաւիղ. ճանապարհ, ուղի.
    2. ձեւ, միջոց։

Տեսակներ
— Արեան՝ երակ:

— Դաշտի (նեղ)՝ նրբուղի, կածան:

— Ելք չունեցող՝ փակուղի, անել։

— Ժայռի մէջ՝ փապուղի։

— Լայն՝ պողոտայ:

— Լուծման՝ միջոց, ձեւ:

— Խիճով՝ խճուղի:

— Խորտուբորտ՝ դերբուկ:

— Ծառերով՝ ծառուղի։

— Նեղ (ոտքի)՝ արահետ։

— Շնչառութեան՝ շնչափող, խողովակ, ցնցուղ։

— Շոգեկառքի՝ երկաթուղի:

— Ոտաց ճամբայ՝ արտաքնոց։

— Չորս ճամբաներու հանդիպման՝ քառուղի, խաչմերուկ:

— Ջուրի՝ կորի, կաւառ։

Բաղադրեալ Բայեր
Ճամբայ առնել
չէզոք բայ
    1. ճամբայ ելլել, քալելու սկսիլ.
    2. բանելու սկսիլ (գործիք մը)։

Ճամբայ բանալ
չէզոք բայ գործի, ձեռնարկի, բարեկամութեան, եւ այլն՝ սկիզբ դնել։

Ճամբայ բռնել
չէզոք բայ
    1. որոշ ուղղութեամբ երթալ.
    2. որոշ ուղղութեան մը, միջոցի մը դիմել:

Ճամբայ ելլել
չէզոք բայ
    1. ճամբորդութեան սկսիլ.
    2. դէպի երթալիք տեղը սկսիլ ընթանալ։

Ճամբայ երթալ
չէզոք բայ ճամբորդութեան սկսիլ։

Ճամբայ իյնալ
չէզոք բայ
    1. քալելու սկսիլ.
    2. ճամբորդութեան սկսիլ։

Ճամբայ կտրել
չէզոք բայ որոշ հեռաւորութիւն՝ միջոց անցնիլ (երթալ):

Ճամբայ հանել
ներգործական բայ ճամբել, ճանապարհել:

Ճամբայ սորվեցնել
չէզոք բայ հնարք՝ միջոց ցոյց տալ։

Ճամբայ տալ
չէզոք բայ մէկ կողմ քաշուիլ, որպէսզի ուրիշ անձ մը, անձեր, փոխադրակառքեր ազատ անցք ունենան:

Ճամբան բռնել
չէզոք բայ հեռանալ. օրինակ՝
‣ ճամբա՛դ բռնէ, գնա՛:

Ճամբան կապել
չէզոք բայ Տե՛ս Ճամբան կտրել։

Ճամբան կտրել (մէկուն)
չէզոք բայ
    1. ճամբան գոցել.
    2. արգիլել.
    3. կողոպտելու համար կեցնել:

Ճամբաները կապել
չէզոք բայ
    1. երթեւեկը հսկողութեան տակ առնել.
    2. ազատ անցք չտալ։

Ճամբաները չափել, Ճամբաները չափչփել
չէզոք բայ անգործ պտըտիլ։

Ճամբել (տուն)
ներգործական բայ
    1. տուն ղրկել.
    2. մերժել.
    3. վտարել, վռնտել:

Ճամբէ դուրս գալ
չէզոք բայ Տե՛ս Ճամբէ ելլել։

Ճամբէ ելլել
չէզոք բայ ընդունուած կարգ ու կանոններէն, բարոյական հասկացողութիւններէն շեղում կատարել. խոտորիլ, մոլորիլ։

Ճամբէ հանել
ներգործական բայ շեղեցնել, մոլորեցնել։

Ճամբու գալ
չէզոք բայ սխալ ճամբայէն ուղիղ ճամբու գալ. ուղղուիլ։

Ճամբու դնել (գործ մը)
ներգործական բայ գործը յաջող ընթացքի մէջ դնել։

Ճամբու դնել (մէկը)
ներգործական բայ
    1. հեռացնել.
    2. մինչեւ որոշ տեղ՝ ճամբորդին ուղեկցիլ. ճամբել, ղրկել.
    3. գործէ արձակել։

Ճամբուն վրայ քար ձգել, Ճամբուն վրայ քար նետել
չէզոք բայ խոչընդոտել, արգելք հանդիսանալ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1361
Nouveau!
(beta)
ՈՒՂԻ
գոյական
    1. հողի. գետնի վրայ երթեւեկելու համար պատրաստուած՝ բացուած ճամբայ. շաւիղ, արահետ, կածան, կպրուղի, խճուղի.

    2. տարածութիւն, որով որեւէ կարգի հաղորդակցութիւն տեղի կ՚ունենայ.

    3. անցք, անցում.

    4. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ բանի թափանցելու հնարաւորութիւն՝ հնարք, մուտք.

    5. (Փոխաբերական իմաստ) ուղեւորութիւն, ճամբորդութիւն.

    6. (Փոխաբերական իմաստ) ուղղութիւն, ուղեգիծ, երթուղի.

    7. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ բանի գործունէութեան՝ զարգացման եւ այլն ուղղութիւն.

    8. (Փոխաբերական իմաստ) միջոց, հնար, հնարաւորութիւն.

    9. (Փոխաբերական իմաստ) գործունէութիւն, ընթացք, վարմունք, կեանք:

Տեսակներ (Տե՛ս ճամբայ).-

Տեսակներ
— Աղտոտ ջուրի՝ կոյուղի։

— Գետնի տակէն՝ գետնուղի (Ֆրանսերէն metro)։

— Ելեկտրական հեղուկին մէջ մխրճուած երկու ձողիկները՝ ելեկտրուղի, ելեկտրասայր (Ֆրանսերէն électrode):

— Դրականը՝ Դրասայր, մտուղի (anode),

— ժխտականը՝ ժխտուղի, ժխտասայր, ելուղի (cathode)։

— Ելլելու՝ դուրս գալու՝ ելուղի:

— Ելք չունեցող անել:

— Էջքի՝ էջուղի (Ֆրանսերէն piste)։

— Խիճերով՝ խնուղի:

— Կառքի՝ կառուղի։

— Կեդրոնական՝ մայր՝ մայրուղի։

— Կպրապատ՝ կպրուղի։

— Նուրբ՝ բարակ՝ նեղ՝ նրբուղի, նրբակածան:

— Շեղ՝ շեղուղի, շրջուղի, ոլորան ուղի։

— Շունչի՝ շնչառութեան՝ շնչուղի, շնչերակ:

— Ոտքի՝ ոտքով բացուած՝ ոտնուղի:

— Չորս՝ քառուղի։

— Ջուրի՝ ջրուղի, ջրաբաշխական ցանց, ջրանցք:

— Փակ՝ փակուղի:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1904
Nouveau!
(beta)
 Usage beta 48 citations 

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

Aussi la recherche pour "անէ" dans ces dictionnaires:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. dictionnaire arménien contient 17 718 mots
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Français
Նայիրի / Nayiri.com