Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Western Armenian

փայլի → փայլիլ (verb)
Present Tense • Subjunctive Mood • Third Person • Singular
փայլի → փայլ (noun)
Singular • Genitive case
Singular • Dative case
 Dictionary
փայլ գոյական Շող, ցոլք * լոյս, պայծառութիւն, փառք:
փայլիլ չէզոք բայ Շողալ, ճառագայթել * փառաւորուիլ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 472։


ՓԱՅԼ
գոյական
    1. փայլիւն, շողիւն, ցոլք։
    2. փառք, շուք։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 513
New!
ՓԱՅԼԻԼ
չէզոք բայ
    1. շողալ, ճառագայթել, ճաճանչել։
    2. Տե՛ս փայլփլիլ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 514
New!
ՓԱՅԼ ի (ից) (արմատ Փայլել՚ի)
գոյական
    1. Պայծառ լոյս։
‣ Արեգակի փայլն այնքան սաստիկ է, որ աչքը չի դիմանում նայելու։

    2. Ողորկ առարկայի վրայից անդրադարձող լոյսը։
‣ Մեռած մարդու աչքերը կորցնում են իրանց փայլը։
‣ Հայելու փայլն ընկել էր պատի վրայ։

    3. Փայլունութիւն, որ ստանում են զանազան առարկաներ այս կամ այն միջոցով։
‣ Սպիտակեղէնին փայլ են տալիս՝ օսլայաջրի մէջ թաթախելով ու արդուկելով։
‣ Այս կտորը գեղեցիկ փայլ ունի։

    4. Փոխաբերաբար Պայծառութիւն, շուք, շքեղութիւն։
‣ Իւր ներկայութեամբ նա փայլ տուեց հանդէսին։

ածական
⨀old meaning 5. Փայլուն։

Phrasal Verbs
⨀old word Փայլ զփայլի տալ
չէզոք բայ Փայլփլել, շարունակ փայլել։

Phrases
⨀old word Փայլ ի փայլ
ածական մակբայ Սաստիկ փայլող՝ փայլելով։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2246
New!
(beta)
1. ՓԱՅԼԵԼ փայլեցի և փայլեցայ
չէզոք բայ
    1. Իրենից լոյս արձակել։
‣ Պայծառ արեգակը փայլում էր երկնքում։
‣ «Կապոյտ երկընքում Աստղեր են փայլում»։

    2. Լոյսը անդրադարձնել, շողալ, ցոլալ։
‣ Հայելին փայլում է։
‣ Խաղաղ ծովի երեսին լուսնի շողքը փայլում էր։
‣ Մի արտասուքի կաթիլ փայլեց նրա աչքում։

＋dialectal meaning 3. Փայլատակել, կայծակներ երեւալ։

Նմանութեամբ
    4. Շլացնել, գրաւել, հրապուրել մի լաւ բանով (գեղեցկութեամբ, հանճարով, փառքով ևն)։
‣ Գրական ասպարէզում երկար տարիներ փայլում էր Լեւ Տոլստոյը։
‣ Ոմանք սիրում են փայլել իրանց գեղեցկութեամբ, ուրիշները շքեղ զգեստներով, երրորդները սրախօսութեամբ։
‣ Յանձինս նրա մի աստղ էլ փայլեց մեր գրական հորիզոնում։

    5. Երեւել, արտայայտվել (մի լաւ բան)։
‣ Դէմքը փայլում էր ուրախութիւնից։
‣ Ժպիտը փայլեց նրա երեսին։
‣ «Փայլեց նըշոյլ ուրախութեան, Բայց ափսո՜ս որ երազ էր»։

    6. Խիստ նկատելի դառնալ, աչքի ընկնել։
‣ Նա փայլում էր իւր բացակայութեամբ։


⨀old word 2. ՓԱՅԼԵԼ (փայլեցի)
ներգործական բայ Տե՛ս Փայլեցնել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2247
New!
(beta)
ՓԱՅԼ
գոյական
    1. պայծառ լոյս. ճաճանչ, շող, փաղփ, փաղփիւն, շողիւն.
    2. ողորկ առարկաներու վրայէն անդրադարձող լոյսը. ցոլք, պաղպաջ.
    3. փայլունութիւն.
    4. աչքերու՝ դէմքի պայծառ արտայայտութիւն. պայծառութիւն.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) շուք, փառահեղութիւն.
    6. հռչակ, համբաւ.
    7. (Փոխաբերական իմաստ) փառք, փառաւորութիւն:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2351
New!
(beta)
ՓԱՅԼՔ
գոյական Տե՛ս ՓԱՅԼ։


ՓԱՅԼԻԼ
չէզոք բայ
    1. իրմէ լոյս արձակել. շողալ.
    2. շողեր՝ ճաճանչներ արձակել. լուսաւորել.
    3. լոյսը անդրադարձնել. պսպղալ, ցոլալ, պլպլալ.
    4. կայծակներ երեւիլ, փայլատակել.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) շլացնել, գրաւել, հրապուրել (լաւ բանով մը).
    6. (Փոխաբերական իմաստ) հռչակ՝ հեղինակութիւն վայելել.
    7. (Փոխաբերական իմաստ) երեւիլ, դրսեւորուիլ, արտայայտուիլ.
    8. (Փոխաբերական իմաստ) ծագիլ, յառաջանալ.
    9. (Փոխաբերական իմաստ) մաքրութեամբ՝ գեղեցկութեամբ աչք շլացնել. աչքի իյնալ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2352
New!
(beta)
 Usage beta 4 citations 

Usage of matching Word Forms

New! Explore the usage of the word form փայլի in the Corpus of Western Armenian.
Also search for "փայլի" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 69,847 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com