Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Matching Word Forms

տարերք → տարր
 Dictionary
խաչակիր գոյական Քրիստոնէութեան պաշտպան Միջին Դարու զօրական:
խաչակիր ածական Խաչի նշանը կրող:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 170։


ՏԱՐՐ
գոյական
    1. նիւթ, մասնիկ։
    2. (տարերք՝) սկզբունք. նախագիտելիք։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 491
New!
ԽԱՉԱԿԻՐ խաչակրի (խաչակրաց)
ածական
    1. Վրան խաչ կրող, խաչազգեաց։
‣ Խաչակիր զինուոր՝ ասպետ։

    2. Նա որ պարգեւատրված է խաչով, իրաւունք ունի կրծքի վրայ խաչ կախելու։
‣ Խաչակիր քահանայ։
‣ Խաչակիր ասպետ։

    3. Խաչակիրներ
յոգնակի գոյական Զինուորական խմբեր, որոնք ԺԱ－ԺԳ դարերում Արեւմտեան Եւրոպայից գալիս էին Պաղեստին՝ որոնք իրանց կրծքերին կրում էին խաչի նշան։
‣ Խաչակիրները շատ անգամ աւելի կողոպտող ասպատակների էին նմանում։

⨀old meaning 4. (Եկեղեցական) Փոխաբերաբար Ճգնողական, առաքինական։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 876
New!
(beta)
ՏԱՐՐ (տարեր, տարերք, տարերց կամ տարաց, կամ տարրի, տարրից), տարրի, տարրեր, կամ տարերք, տարերքի, տարերքներ
գոյական
⨀old meaning 1. Նախանիւթ, սկզբնական նիւթ, որից բաղադրված են իրերը։

    2. Հների հասկացողութեամբ՝ հողը, օդը, ջուրը և հուրը, որոնցից բաղկացած է ամբողջ աշխարհը, որոնք և կոչվում էին չորս տարրեր։
‣ Եզնիկը աշխարհս նմանեցնում է մի կառքի, որին լծված են չորս՝ իրար հակառակ երիվարներ, այսինքն չորս տարրերը, որոնց մի ծածուկ զօրութիւն կառավարում է, պահելով հաշտ և հաւան։

    3. (Քիմիական) Ներկայումս՝ պարզ մարմին, որ չի բաժանվում բաղադրիչ մասերի, էլեմենտ, ինչպէս են ջրածինը, թթուածինը, երկաթը, սնդիկը ևն։
‣ Մենդելէեվը 1870 թուին հրատարակեց իւր նշանաւոր գիւտը, տարրերի պարբերական սիստեմը. նրա աղիւսակում բերված են 71 տարր, որոնք այն ժամանակ յայտնի էին, բայց հեղինակը գուշակել էր դեռ չյայտնված տարրեր, որոնց համապատասխան տեղերը բաց էր թողել իւր աղիւսակում։
‣ Ներկայումս յայտնի են արդէն 90 տարր, և գուշակվում է ուրիշ տարրերի գոյութիւն։
‣ Տասնևիններորդ դարի վերջերից, մանաւանդ ռադիի գիւտից յետոյ, յայտնի դարձաւ, որ տարրերը պարզ և անբաժանելի մարմիններ չեն, այլ ոչ միայն բաժանվում են մասերի, այլ և մի տարր փոխվում է ուրիշ տարրի։

Նմանութեամբ
    4. Ինչ որ մտնում է մի բանի մէջ՝ իբրև նրա կազմիչ՝ բաղկացնող մասը։
‣ Բառերը խօսքի տարրերն են։
‣ Հասարակութեան հիմնական տարրը ընտանիքն է։
‣ Երկրաչափութեան տարրերն են կէտը, գիծը, անկիւնը։

⨀old meaning 5. (Քերականական) Տառ, (որ տարր՚ի գրութեան այլ ձեւն է), իբրեւ հնչիւնը կամ բառը կազմող մասն։

    6. Բառի կազմութեան մէջ մտնող ամեն մի բառարմատ կամ մասնիկ։
‣ «Հանդարտվեցին» բառը վեց տարրից է բաղկացած, հան = համ, դար = հանգիստ, տ = անցեալ դերբայ կազմող մասնիկ, վ = կրաւորական կամ չեզոքական սեռի մասնիկ, եց = անցեալ կատարեալի մասնիկ, ին = յոգնակի երրորդ դէմքի մասնիկ։

    7. Մի մարդ կամ մարդկանց խումբ՝ իբրև կազմիչ մասն հասարակութեան կամ կազմակերպութեան։
‣ Ամեն մի հասարակութեան մէջ գտնվում են զանազան վնասակար տարրեր։
‣ Պէտք է կուսակցութիւնը մաքրել օտար տարրերից։
‣ Ստալինն ասել է. «Մենշեվիզմը՝ դա պրոլետարիատի կիսաբուրժուական տարրերի տակտիկան է»։

    8. (Յոգնակի կամ Տարերք ձեւով)։ Միջավայր, որտեղ մէկը ապրում է։
‣ Ձկան տարերքը ջուրն է։
‣ «Լեղի՛, որ վեր ես ելնում՝ դադարի՛ր, ցածն են քո տարրերդ»։
‣ Պատերազմներում՝ նա իրան այնպէս էր զգում՝ ինչպէս իւր բնական տարերքում։

    9. Որևէ գիտութեան սկզբնական գիտելիքները՝ տարրերը. համառօտ ձեռնարկ կամ դասագիրք որևէ առարկայի։
‣ Տարերք քերականութեան։
‣ Տարերք չափաբերութեան՝ փիլիսոփայութեան ևն։
‣ Մենք քերականութիւնն անցանք տարերքով, յետոյ սկսեցինք սովորել ընդարձակով։

    10. Բնութեան ոյժեր։
‣ Ձեզ ուղարկեցի մարդկանց դէմ պատերազմելու, և ոչ թէ տարերքների դէմ (փոթորիկների, ալեկոծութեան)։
‣ Բոլոր տարերքները կարծես միաբանել էին մեր դէմ։

⨀old meaning 11. Առհասարակ՝ մարմին, նիւթ, զանգուած։

    12. (Ֆիզիկական) Այն նիւթերը, որոնք գործ են դրվում գալ՚վանական մարտկոցի մէջ՝ ելեկտրական հոսանք ստանալու համար։
‣ Սովորական տարերքն են՝ պլատինի և զինգի բարակ շերտեր, որոնք ընկղմվում են ծծմբաթթուով քիչ թթուեցրած ջրի մէջ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2152
New!
(beta)
ԽԱՉԱԿԻՐ
ածական
    1. վրան խաչ կրող, խաչազգեաց.
    2. կուրծքին խաչ կրելու իրաւունք ունեցող (հոգեւորական).

գոյական
    3. (խաչակիրներ) զինուորական խումբեր՝ որոնք ԺԱ.－ԺԳ. դարերուն Եւրոպայէն Պաղեստին արշաւեցին՝ զայն ազատագրելու համար իսլամներու ձեռքէն՝ իրենց կուրծքին կրելով խաչի նշան։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 824
New!
(beta)
ՏԱՐՐ
գոյական
    1. Տե՛ս Տարերք.
    2. (Փոխաբերական իմաստ) յատկութիւն, յատկանիշ, էական գիծ.
    3. (Փոխաբերական իմաստ) հանրային որեւէ խաւի՝ միջավայրի ներկայացուցիչներ.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) մարդ, անձ, ատաղձ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2267
New!
(beta)
Also search for "տարերք" in these imaged dictionaries:

Classical Armenian

Place names

Plant names

Specialized

© 2026 Nayiri. Armenian-French dictionary contains 17,861 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com