Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Словарь
ամօթ գոյական Ամչնալը, խիպ * անպատուութիւն, նախատինք:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 17։


ԱՄՕԹ
գոյական
    1. խիպ, պատկառանք։
    2. անպատուութիւն, խաղքութիւն, խայտառակութիւն, կորանք, ակնկորութիւն, նախատինք, ծանակութիւն։
    3. ամօթոյք։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 14
Новинка
1. Ա,
ա,
Այբ
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի առաջին գիրը և առաջին ձայնաւորը։
‣ Գլխագիր Ա։
‣ Շարագիր ա։
‣ Այբը երեք ստեղնանի գիր լինելով՝ տպագրութեան մէջ շատ տեղ է բռնում, շարուածքի գրեթէ 13 տոկոսը։
‣ Հին տպագրութիւնների մէջ գործ էին ածում միստեղնանի այբ (𝍠)։

Դարձուածքներ
Այբ է տեսնում, մարդակ է կարդում
(ասացուած), Անգրագէտ է։

    2. Ձայնաւոր հնչիւն, որ արտասանվում է՝ խռչափողը ազատ ու բաց պահելով, լեզուն տափակ, բերանը և շրթունքները բաց։
‣ Այբը հայերէնի մէջ ամենաշատ գործածվող հնչիւնն է։

Բաղադրեալ Բայեր
Այբը բենից ջոկել
չէզոք բայ Կարդալ գիտենալ, փոխաբերաբար Բան հասկանալ։

⨀հին նշանակութիւն 3. Իբրեւ թուանշան՝ նշանակում էր 1։
‣ Այբ-ժէ-ճէ-ռա (այսինքն 1, 10, 100, 1000)։

(Իսկ ՚ա կամ ,ա նշանակում էր 10000)։

    4. Թուարկութեան մէջ՝ առաջին։
‣ Ա հատոր։
‣ Գլուխ Ա։
‣ Մասն Ա։
‣ Բոլոր մարմիններն երեք խոշոր խմբերի են բաժանվում, ա) կենդանական, բ) բուսական, գ) հանքային։

    5. Փոխաբերաբար Սկիզբ։

Բաղադրեալ Բայեր
Այբից սկսել
ներգործական բայ Բուն ծայրից սկսել։

Դարձուածքներ
Այբ ասողը բեն էլ պէտք է ասէ
Սկսողը պէտք է շարունակէ։

Ես եմ Ա և Ք
Սկիզբն և վերջը։


＋գաւառական բառ 2. Ա
էական բայի սահմանական ներկայ եզակի 3-րդ դէմք՝ փոխանակ է։
‣ Ամպել ա՝ թօն չի գալի, Մըթնել ա ՝ տուն չի գալի (ժողովրդական երգ)։
‣ Ո՞վ ա։


3. Ա՜
միջարկութիւն
    1. Զարմանքի և ուրախութեան բացագանչութիւն մի նոր դէպքի կամ լուրի առիթով։
‣ Ա՛, վերջապէս եկա՜ր։

    2. Զարմանքի և սրտնեղութեան արտայայտութիւն՝ մի անսպասելի և անախորժ եզրակացութեան հասնելիս։
‣ Ա՛, ուրեմն ինձ սպառնո՞ւմ ես։

    3. Հարցական, երբ մէկը չի լսել ուրիշի ասածը և ցանկանում է որ նա կրկնէ։
‣ Դուռը փակիր － ա՞։

Տե՛ս Ա՜յ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 24
Новинка
(beta)
ԱՄՕԹ (ամօթոյ)
(արմատ ամաչ)

գոյական
    1. Անպատուութիւն՝ նախատինք՝ ստորացում ուրիշների աչքում, ստորացման պատճառով զգացված թախիծ։
‣ Իւր վարմունքով ամօթ է բերում մեր անուան։
‣ Ամօ՜թ քեզ։
‣ Նա ամօթը ոտի տակ է առել։
‣ Ամօթ չի զգում ուրիշներից։

Բաղադրեալ Բայեր
Ամօթով մնալ
չէզոք բայ Խոստումը չկատարելու կամ այլ պատճառով ամօթ զգալ։

    2. Ներքին անհաճոյ զգացում մի վատ արարքի պատճառով, ինքնամեղադրութիւն, խղճի կշտամբանք, անպատուութեան երկիւղ։
‣ Նա ամօթ չունի։
‣ Ամօթից գետինը մտաւ։

Տեսակներ
Կեղծ ամօթ
գոյական Այնպիսի բանից, որ դատապարտելի չէ, այլ նոյն իսկ օգտակար է։
‣ Կեղծ ամօթից կուշտ չէր ուտում սեղան նստելիս։
‣ Կեղծ ամօթից նա մի թեթեւ բեռ ինքը չի տանում, այլ մշակին է տալիս։

    3. Անհաճոյ զգացմունք մերկութեան և վայելչութիւնը՝ ողջախոհութիւնը վիրաւորող արարքից։
‣ Բազմութեան մէջ ծծերը բաց՝ երեխային ծիծ էր տալիս և ամօթ չէր զգում։
‣ Ամօթից շառագունում էին այն բամբառակ պատմութիւնը լսողները։
‣ Կեղտոտ և պատառոտված շորերով մի՛ ման գար. ամօթ է։

    4. Փոխաբերաբար Սեռական գործարաններ, առականք, ամօթոյք։
‣ Ամօթդ ծածկիր։

    5. Գործ է ածվում երբեմն ամօթխածութեան նշանակութեամբ։
‣ Հարսնացուն ամօթից վարդ էր կտրել։

Տե՛ս Ամօթխածութիւն։

ածական
    6. Ամօթալի։
‣ Ամօթ բան։
‣ Ամօթ չլինի ասելը…

Ածանցական Բառեր
＋գաւառական բառ Ամօթու
մակբայ Ամօթից։
‣ Ամօթու մեռնել՝ գետինը մտնել։

Բաղադրեալ Բայեր
⨀հին բառ Յամօթ առնել, ⨀հին բառ Յամօթի առնել, ⨀հին բառ Ընդ ամօթ հարկանել
ներգործական բայ Ամաչեցնել, խայտառակել։

⨀հին բառ Յամօթ լինել, ⨀հին բառ Յամօթի լինել, ⨀հին բառ Զամօթի հարկանել, ⨀հին բառ Յամօթի հարկանել, ⨀հին բառ Ընդ ամօթ հարկանել
չէզոք բայ Ամաչել, խայտառակվել։

＋գաւառական բառ Ամօթ լինել
չէզոք բայ
    1. Ամաչել, ամօթով մնալ։
‣ Մեր խօսքը չկատարեցինք, նրա մօտ ամօթ (կամ ամօթով) եղանք։

    2. Ամօթալի բան լինել։
‣ Մեզ ամօթ կլինի՝ եթէ նա այս անգամ էլ յաղթէ։
‣ Ձայնդ կտրիր, ամօթ է (ամօթ եղաւ)։

＋գաւառական բառ Ամօթ քաշել
չէզոք բայ Ամօթ զգալ, մէկից ամաչել։
‣ Իսկի ամօթ չե՞ս քաշում, որ այդպէս բաներ ես անում։

＋գաւառական բառ Ամօթի թողնել, ＋գաւառական բառ Ամօթով թողնել
ներգործական բայ Ամաչեցնել։
‣ Դու մեզ ամօթի թողիր։

＋գաւառական բառ Ամօթից գետինն անցնել, ＋գաւառական բառ Ամօթու գետինն անցնել, ＋գաւառական բառ Ամօթից գետինը մտնել, ＋գաւառական բառ Ամօթու գետինը մտնել, ＋գաւառական բառ Ամօթից մեռնել, ＋գաւառական բառ Ամօթու մեռնել, ＋գաւառական բառ Ամօթից փշրվել, ＋գաւառական բառ Ամօթու փշրվել
չէզոք բայ Ամօթահար լինել, շատ ամաչել (չկարողանալ դիմացինին երեւալ՝ ամօթից)։

＋գաւառական բառ Ամօթով լինել, ＋գաւառական բառ Ամօթով մնալ
չէզոք բայ Մէկից ամաչել՝ որևէ զանցառութեան պատճառով նրա նկատմամբ։
‣ Պարտքս ժամանակին չկարողացայ վճարել, ամօթով մնացի նրա առաջ։

Դարձուածքներ
＋գաւառական բառ Ամօթի ջուր
գոյական Ամօթխածութիւն, պարկեշտութիւն։
‣ Ամօթի ջուր կայ երեսին։
‣ Ամօթի ջուր չունի՞ս երեսիդ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 96
Новинка
(beta)
Ա
    1. առաջին տառը մեր այբուբենի եւ առաջին ձայնաւորը։
    2. Գլխագիր ա-ը, քովը կէտ (= Ա.), դասական թուական ածական է եւ կը նշանակէ առաջին, իսկ նոտրգիր, կամ բոլորգիր կամ շեղագիր ա-ը, բացարձակ թուական ածական է եւ կը նշանակէ մէկ:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 9
Новинка
(beta)
ԱՄՕԹ
գոյական
    1. խիպն, պատկառանք, ամչնալը, ստորնացումի պատճառաւ զգացուածութիւն.
    2. խաղքութիւն, նախատինք, ամօթալի բան։

Հակառակը՝ անամօթութիւն։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 62
Новинка
(beta)

Похожие слова
ա-նօթ
Найти слово "խծբծող" также в следующих словарях

Dialectal and Idiomatic

Classical Armenian

Names

Place names

Plant names

  • (1981) English Index - [Բուսանունների հայերեն-լատիներեն-ռուսերեն-անգլերեն-ֆրանսերեն-գերմաներեն բառարան]

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Англо - Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com